Khi chú phụ lái sừng sộ hỏi vé
“Mà”… vào. Dự kiến đặt tên là bãi thực. Về từ loại. Ông cười bảo: - Này. Sau này trong công tác lại có dịp gần gụi với Võ Huy Tâm. Kết thúc một hồi theo kiểu tiểu thuyết Tàu. Giờ phải ngồi viết và đợi cho nó khô đã. Lần nào ở Quảng Ninh lên ông cũng ghé vào nhà tôi chơi.
Hút thuốc cuốn vậy! (khi đó bọn chúng tôi chỉ dám mời nhau hút thuốc lá cuốn thôi). Nhà thơ nức tiếng góp ý. Hôm vừa rồi. Võ Huy Tâm xây dựng một trang trại ở trên núi. Võ Huy Tâm kéo ghế mời tôi ngồi và xin lỗi: “Tôi vừa hết chè. Lúc nào cũng muốn ăn. Tôi hỏi ông kỷ niệm sâu sắc nhất của ông với Vùng mỏ? Ông bảo: “Nhờ nhà trường giảng dạy Vùng mỏ mà nhiều người biết đến tên tôi.
Giản dị hơn được nữa. Ông có điều kiện về Quảng Ninh – nơi vợ con ông sinh sống nhiều hơn. Tôi bảo ông: - Anh em mình ra đầu phố uống nước chè. Có mỗi bộ áo xống thì mình vừa giặt. Nên mới chuyển sang hình thức như ta biết hiện thời. Mặc dầu mình cũng chẳng hơn gì. Ông nói với tôi để tĩnh mà viết lách.
Còn tôi thì thắt ruột lại vì cảm thương. Đi tới đâu tôi cũng không lo chỗ nghỉ trọ - nhất là đến các trường cấp 2.
Quanh năm tôi chỉ thấy ông có hai bộ xống áo: Một bộ quần simili màu sáng. Một lần đến nhà tôi. Tôi bí quá đành đưa liều thẻ nhà văn ra xin đi nhờ. “Là”. Chưa có khái niệm gì về ngữ pháp. Mà vẫn khó khăn đến vậy tôi buồn lắm và trong cái buồn ấy cũng có phần “trông người mà ngẫm đến ta”. Dứt mạch thì đặt dấu chấm. Đến nỗi anh chị em văn nghệ ăn cơm tháng ở nhà ăn 49 Trần Hưng Đạo (Hà Nội) đã gọi tôi là “Cái thùng nước gạo”.
Thuở nhỏ từng được học Vùng mỏ. Nghĩ đến cái gì cũng thèm. Bà Võ Huy Tâm cũng là thợ mỏ.
Áo sơ mi vải pôpơlin. Đọc các bài báo viết về vùng mỏ khi ấy. Cô giáo rất nhiệt tình. Phần cuối viết ở chiến khu Việt Bắc.
Những lần lên Hà Nội. Ai cũng thiếu thốn nhưng thấy ông là một nhà văn có tiếng tăm. Nặng nhọc. Lòng lợn vậy mà bổ ra dáng.
Nhưng may mình là nhà văn nên không việc gì”. Thiệt thà. Nhà văn Võ Huy Tâm Vùng mỏ là tiểu thuyết đầu tay của Võ Huy Tâm đã được tặng giải Nhất Giải thưởng văn nghệ của Hội văn nghệ Việt Nam 1952.
Chú ấy luýnh quýnh xin lỗi: “Bố là nhà văn hả. Giản dị đến mức không còn có thể tiết kiệm. Biết Võ Huy Tâm chẳng mấy khi mua chè. Mỗi khi muốn cho câu “mềm” đi thì thêm các từ “thì”. Nên mặc dù rất quý khách. Mình cũng chỉ mang đủ tiền mua vé ô tô.
Thỉnh thoảng tôi cũng chỉ được tiếp bằng nước đun sôi để nguội”… Giữa những năm 70. Ông kéo tôi ra đầu hồi. Nhớ lại tôi vẫn rất xúc động.
Võ Huy Tâm thấy không thỏa mãn. Mà chúng tôi vẫn gọi đùa là cái “chuồng chim”. Rồi ra đầu phố mua ấm chè. Khi đó Võ Huy Tâm mới chỉ đọc thông.
Chỉ vào dây phơi quần áo: - Đi thế nào được. Sửa chữa rồi được giải thưởng và in đi in lại nhiều lần với tên Vùng mỏ. Ông uống nước trắng vậy!”. Nhà đông con vì thế trong thời bao cấp lại càng túng bấn. Khi viết thấy cần ngắt thì ông đặt dấu phảy. Ông có ý định viết hẳn một cuốn truyện. Võ Huy Tâm không công tác ở báo Văn nghệ nữa mà chuyển sang Ban Sáng tác của Hội Nhà văn Việt Nam.
Rồi có đi đâu mới đi được! Chuyện thật mà cứ như đùa. Nhưng vì không biết làm những câu thơ mở đầu. Các thầy. Rồi ông kể: “Lần nào từ Quảng Ninh lên Hà Nội. Võ Huy Tâm sống hà tằn hà tiện. Trường Bổ túc công nông).
Không có cách gì từ khước được. Cấp 3. Tôi thấy ông đang cởi trần ngồi viết. Chỉ phải một nỗi là đều nghèo. Hễ thừa cơm. Chục điếu thuốc cuốn. Tôi thành thật xin lỗi ông. Ông ạ! - Sao anh biết? - Thì hôm qua mình vừa mua một lạng rưỡi về ăn. Thừa thức ăn là sẻ ngay cho tôi. Lần ấy leo lên “chuồng chim” thăm ông.
Vừa uống xong ngụm nước. Nhưng tôi biết đó là cái cách để ông tự giải quyết khó khăn về đời sống của gia đình mình… Trần Bảo Hưng.
Có khi ngồi trò chuyện vài tiếng chưa dứt ra được. Võ Huy Tâm đã được đọc Tam quốc chí diễn nghĩa nên lúc đầu ông định viết theo kiểu chương hồi. Đình công được nhiều nhà văn. Thấy tôi mời quá nồng nhiệt. Ông viết Vùng mỏ từ tháng 8/1949 - 31/1/1951 thì xong. Có nhiều chuyện về Võ Huy Tâm mà đến nay. Những năm cuối đời. Nhớ bà xã đáo để! Kể xong ông vẫn cười phúc hậu.
Phần đầu viết ở Cẩm Phả. Lại có một lần Võ Huy Tâm bảo tôi: “Tôi vừa gặp một chuyện hú hồn. Kẻ cắp nó móc mất. Đành đi liều không vé.
No comments:
Post a Comment